Algemeen kader in België
Sinds de hervorming van 2022 en de wet van 3 mei 2024 beschikt België over een volledig wettelijk kader voor sekswerk. Hier vindt u de basisprincipes, de gebruikte termen en de verdeling van bevoegdheden.
Op deze pagina
1. Basisprincipes
België heeft ervoor gekozen om vrijwillig sekswerk tussen volwassenen te depenaliseren. Dat betekent dat deze activiteit op zich geen strafbaar feit meer is. Tegelijk bestraft de wet elke vorm van uitbuiting, mensenhandel en betrokkenheid van minderjarigen zwaar.
Wat is er veranderd?
Vóór 2022 bevond sekswerk zich in een juridische grijze zone. De wet van 21 maart 2022 hervormde het Strafwetboek. De wet van 3 mei 2024 creëerde een echt arbeidscontract met concrete rechten en bescherming. Sinds 1 december 2024 moeten werkgevers een erkenning hebben om sekswerkers in dienst te nemen.
Sekswerk in het gewone recht
Sekswerk onder contract wordt behandeld als elke andere baan: RSZ-bijdragen, ziekteverzekering, pensioen, werkloosheid, kinderbijslag. De werkgever heeft dezelfde verplichtingen als in elke andere sector, plus specifieke verplichtingen eigen aan de activiteit.
- Verplicht schriftelijk contract — individueel ondertekend vóór het begin van het werk, met vermelding van het erkenningsnummer van de werkgever (wet van 3 mei 2024, art. 6).
- Absoluut weigeringsrecht — de werknemer kan op elk moment een klant, een handeling weigeren, of een seksuele activiteit onderbreken of stoppen, zonder enig negatief gevolg (art. 7).
- Vrij vertrek — de werknemer kan de baan verlaten zonder opzegging of vergoeding (art. 8).
- Strafrechtelijke verboden blijven — pooierij, mensenhandel, uitbuiting van kwetsbaarheid, betrokkenheid van minderjarigen blijven zwaar bestrafte misdrijven.
2. Terminologie
De Belgische wetteksten gebruiken twee hoofdtermen. Beide zijn correct, maar verwijzen naar verschillende contexten.
Sekswerk
Term gebruikt in de wet van 3 mei 2024 en in het arbeidsrecht. Verwijst naar « het verrichten van prostitutiehandelingen in uitvoering van een arbeidsovereenkomst van sekswerker » (art. 2, 1°).
Prostitutie
Term gebruikt in het Strafwetboek (wet van 21 maart 2022) en in stedenbouwkundige teksten. Te vinden in artikelen over pooierij (art. 433quater/1), publiciteit (art. 433quater/2), en in de Brusselse regelgeving voor stedenbouwkundige vergunningen.
3. Wat mag en wat niet
Depenalisering betekent niet dat alles mag. De wet trekt een duidelijke lijn tussen legale activiteit en crimineel gedrag.
✓ Toegestaan
- Sekswerk als meerderjarige (18+), vrijwillig.
- Werken onder arbeidscontract bij een erkende werkgever of als zelfstandige.
- Reclame maken voor eigen diensten achter een vitrine of op een gespecialiseerd platform.
- Thuiswerk, onder strikte voorwaarden.
✗ Verboden en bestraft
- Minderjarigen — elke betrokkenheid is een misdaad. 10 tot 20 jaar gevangenis.
- Pooierij — prostitutie van anderen organiseren voor voordeel. 1 tot 5 jaar en 500 tot 25.000 € boete.
- Verzwaard misbruik — uitbuiting van kwetsbare personen. 10 tot 15 jaar.
- Dwang — bedreigingen, opgelegde schulden, inbeslagname van documenten.
- Belemmering van vertrek — maatregelen nemen om het stoppen moeilijker te maken.
4. Wie doet wat?
In België zijn meerdere bestuursniveaus betrokken:
Federaal
- Strafrecht: misdrijven, straffen, vervolging
- Arbeidsrecht: arbeidscontract, rechten, erkenning werkgevers
- Sociale zekerheid: RSZ-bijdragen, ziekteverzekering, pensioen
- Inspecties: Toezicht op de sociale wetten, Toezicht op het Welzijn, RSZ
Gewesten
- Stedenbouw: vergunningen voor vestigingen. In Brussel specifiek besluit voor prostitutiesalons, seksshops, peepshows.
- Huisvesting: normen voor gebouwen
- Sociale begeleiding: hulp en oriëntering
Gemeenten
- Openbare orde: gemeentelijke reglementen
- Integriteitsonderzoeken: risico's op criminaliteit controleren (wet van 15 januari 2024)
- Bestuurlijke politie: de burgemeester kan vestigingen sluiten
- Exploitatievergunningen: lokale voorwaarden