Juridische statuten van sekswerkers
In België bestaan twee statuten: werknemer onder arbeidsovereenkomst bij een erkende werkgever, of zelfstandige. Hier leest u wat elk statuut inhoudt.
1. De arbeidsovereenkomst voor sekswerk
De wet van 3 mei 2024 heeft een specifieke arbeidsovereenkomst voor sekswerk gecreëerd. Dit contract biedt dezelfde sociale bescherming als elke andere arbeidsovereenkomst, aangevuld met bijkomende rechten die eigen zijn aan de sector.
Voorwaarden van het contract
- Het contract moet schriftelijk zijn en individueel ondertekend door elke werknemer vóór het begin van het werk (art. 6).
- Het moet het erkenningsnummer van de werkgever vermelden.
- De werkgever moet een erkende rechtspersoon zijn (BV, coöperatieve vennootschap of VZW) — geen natuurlijk persoon (art. 14).
- Thuiswerk is mogelijk, met een schriftelijk akkoord dat om de 6 maanden hernieuwbaar is en voorwaarden bepaald door een collectieve arbeidsovereenkomst (art. 9).
Sociale bescherming
- RSZ-bijdragen, net als elke andere werknemer
- Ziekte- en invaliditeitsverzekering
- Rustpensioen
- Werkloosheidsuitkeringen
- Kinderbijslag
- Arbeidsongevallenverzekering
- Jaarlijks verlof
2. Fundamentele rechten van werknemers
De wet van 3 mei 2024 waarborgt specifieke rechten, aangepast aan de aard van de activiteit:
Weigeringsrecht (art. 7)
- De werknemer kan op elk moment een klant weigeren, een seksuele handeling weigeren uit te voeren, of een lopende seksuele handeling onderbreken of stopzetten.
- De uitoefening van dit recht mag geen enkel negatief gevolg hebben: geen loonverlies, geen sanctie, geen ontslag.
- Als de werkgever een werknemer ontslaat in verband met de uitoefening van dit recht, moet hij een vergoeding van 6 maanden loon betalen (art. 7, §6).
Vrij vertrek (art. 8)
- De werknemer kan het contract op elk moment beëindigen, zonder opzegging en zonder vergoeding.
- Dit recht is absoluut en kan niet beperkt worden door een contractuele clausule.
- De werkgever mag geen maatregelen nemen die het vertrek van de werknemer bemoeilijken.
3. Het statuut van zelfstandige
Sekswerk kan ook worden uitgeoefend als zelfstandige. In dat geval werkt de persoon voor eigen rekening, zonder werkgever. Hij of zij is zelf verantwoordelijk voor de sociale bijdragen, boekhouding en fiscale verplichtingen.
Het zelfstandigenstatuut geeft toegang tot de sociale zekerheid voor zelfstandigen (pensioen, ziekte- en invaliditeitsverzekering, kinderbijslag), maar niet tot dezelfde bescherming als een arbeidsovereenkomst (geen werkloosheidsuitkeringen, geen ontslagbescherming). De persoon blijft vrij om reclame te maken voor zijn of haar eigen diensten binnen de toegestane kaders (specifieke vitrine of gespecialiseerd platform).
4. Wat niet is toegestaan
- Geen minderjarigen — Alleen personen van 18 jaar en ouder mogen sekswerk verrichten, ongeacht het statuut (art. 4).
- Geen studentencontract — Sekswerk mag niet worden verricht onder een studentenarbeidsovereenkomst (art. 5).
- Geen flexi-job — Het flexi-jobstelsel is niet van toepassing (art. 5).
- Geen terbeschikkingstelling — Een erkende werkgever mag een sekswerker niet ter beschikking stellen van een derde (art. 5).
- Geen natuurlijk persoon als werkgever — Alleen een rechtspersoon (BV, coöperatieve vennootschap, VZW) kan als werkgever optreden (art. 14).